P = for Port | alles wat je moet weten over het beste uit de Douro

WijnSpijs
WijnSpijs

Ouderwets goed | Port 

Port werd ooit speciaal voor de Engelsen gemaakt. Die wilden een versterkte wijn, met de garantie dat die de lange oversteek naar huis zou overleven. Ook in Nederland bleef het zoete drankje niet onopgemerkt. Al snel werd het een geliefd drankje.
Mede dankzij de kracht van deze wijnregio om zichzelf steeds weer opnieuw uit te vinden, is dit verwarmende drankje nog steeds ‘cool’.

Port | Een engelse uitvinding 

Port – een beschermde naam – is een sterke wijn met een alcoholpercentage tussen de 18 en 20%. Het wordt gemaakt van authentieke Portugese druivenrassen. Alle portdruiven worden verbouwd in een wijngebied langs de oevers van de rivier de Douro. Het wijngebied is oud, al sinds 1756 is het een beschermd wijngebied. Ouder nog dan het Tokaj of Chianti gebied.

In de 13e en 14e eeuw werd Port geëxporteerd naar Engeland. Deze eerste export kreeg een extra impuls doordat de Engelsen in onvrede leefden met Frankrijk – toen al een groot wijn producerend land – en zodoende geen toegang meer hadden tot de Franse wijnen. De Engelsen gingen in andere streken op zoek naar wijn, waaronder Portugal.

Port | Hoe maak je port?

Om deze Portugese wijn tijdens de lange zeereis goed te houden, werd er aan het einde van de bereiding wat brandewijn toegevoegd. Pas aan het einde van de 18e eeuw ging men ertoe over de gisting te stoppen door toevoeging van wijnalcohol. Door deze ingreep behoudt port veel restsuikers en is daarom zoet. Zo ontstond de versterkte – met extra alcohol – portwijn. De gewoonte om portwijn te versterken maakt de drank een zoete, alcoholrijke, sterke wijn.

Tegenwoordig voegt de wijnmaker druivendistillaat toe aan het gedeeltelijk vergiste sap, als de most nog een hoog suikergehalte heeft. Het toegevoegde distillaat doodt de gisten, waardoor de vergisting stopt. Het resultaat is een wijn met veel suiker en een hoog alcoholgehalte.

De wijn rijpt daarna een poos – afhankelijk van welke type portwijn de wijnmaker wil maken –  op grote eikenhouten vaten voor hij wordt overgestoken naar kleinere vaten. Eventueel wordt er nog geblend en gebotteld. De rijpingsperiode bepaalt dus wat voor het type portwijn er gemaakt wordt.

douro-vallei-port0wijn

5 Druivenrassen voor Port 

  • Touriga Nacional is de belangrijkste kwaliteitsdruif in de blend. Deze koning van de Douro geeft kleur en tannine aan de port.
  • Ook belangrijk in de Douro; Tinta Roriz, misschien wel bekender als de Tempranillo druif. Deze voegt tannine en body toe aan de blend, in zijn jeugd vooral aardbei en fris rood fruit, maar met de jaren kruidige tonen, vlees, leer en paddestoel. Daarnaast geeft de hoeveelheid houtrijping vaak een zoete vanille noot aan de port.
  • Minder belangrijk, maar wel toegestaan zijn de Tinta Barrica, Tinta Cão en de Tinta Francisca. 

Verschillende soorten port

Ruby port | Fris, zoet fruit

  • Ruby in het laaggeprijsde segment is vooral fruitig. Dit type port krijgt maar een korte rijpingstijd op grote eikenhouten vaten. Hij is meteen klaar om te drinken na de botteling.
  • Voor een Reserve Ruby gebruikt men betere wijnen, met intensere, complexe fruitsmaken. Een langere periode op eikenhouten vaten (tot vijf jaar) helpt de alcohol te verzachten en te versmelten met de wijn.
  • Late Bottled Vintage (LBV) is vergelijkbaar met een Reserve Ruby, maar de wijnen zijn dit keer geen blend van verschillende jaren. Ze komen van één oogst. Al drie deze wijnen zijn klaar om gedronken te worden zodra ze op de markt komen.

Tawny port | Noten en gedroogd fruit

  • Tawny in het laaggeprijsde segment is een lichte stijl port met gedroogde fruitsmaken. Vergelijkbaar met een bleek gekleurde Ruby port.
  • Reserve Tawny maakt men door de wijn minstens zes jaar op kleine eikenhouten vaten te laten ouderen. Dit breekt de sterke fruitsmaken af en bevordert de ontwikkeling van oxidatieve en nootachtige smaken zoals walnoot, koffie, chocolade, karamel. De mooiste Tawny’s zijn die met leeftijdsaanduiding op het etiket. Die varieert van 10,20,30 of 40 jaar zijn. De genoemde leeftijd is een gemiddelde, geen minimum. Het allerlekkerste als hij licht gekoeld is!

Vintage port | Elegante port met een lang leven

Vintage port is een wijn met een heel lang leven. De druiven komen uitsluitend uit de beste wijngaarden en de wijn wordt alleen in goede jaren gemaakt.

Na een korte rijpingstijd op grote eikenhouten vaten wordt de wijn ongefilterd gebotteld. In tegenstelling tot Ruby en LBV-port, heeft deze wijn aanvankelijk veel tannine en intense fruitsmaken. Je kunt een Vintage het beste drinken na jarenlange flesrijping. Tijdens deze flesrijping ontwikkelen de aroma’s zich tot diverse specerijen o.a. nootmuskaat en kaneel, met een geur van herfstbladeren, cedertonen en daarnaast een perfecte zuurbalans welke resulteert in een elegante stijl!

De intense, kruidige aroma’s van rood en zwart fruit, gaan over in gekookt fruit en dierlijke en plantaardige tonen (gedroogde pruim, leer, natte bladeren, koffie). Tijdens de rijping vormt zich een flink depot, dus een Vintage Port moet gedecanteerd worden. Hoewel het om niet meer dan slechts 1% van de totale Port productie gaat, zijn Vintage Portwijnen de paradepaardjes van de huizen. De laatste jaren van Vintage Port waren 2011, 2009 en 2007!

De proefnotities van Leonie’s Port Proeverij!  

port
  1. Warre’s Warrior Reserve

Een klassieke Ruby met intense donkere aroma’s van chocolade. De zachte wijn heeft een dieprode kleur en geurt naar rijp rood fruit. De gouden tip van dit porthuis is de port koeler schenken. Door de port 2 uur voor het serveren in de koelkast te zetten, komt de wijn frisser over en wordt ‘het zoetje’ milder. Probeer er dan maar eens van af te blijven als je de wijn combineert met chocolade of een meringue. Deze ruby is een jeugdige fruitige wijn met veel rood fruit aroma, het doet me altijd denken aan het kersenbonbonnetje van oma, maar dan wel met een fris zuurtje om het verteerbaar te houden.

 Leonie proeft: ‘Donkere fruit-aroma’s en chocolade, een echte guilty pleasure!’
  1. Churchill’s 10 years old Tawny Port

Deze port heeft een licht gerijpte kleur en de geur van gekonfijt donker fruit en cacao. Drinken bij de borrel, want de wijn gaat goed samen met borrelnootjes en diverse hapjes.

Churchills is opgericht door John Graham in 1981 met het doel om uiterst verfijnde ports te maken. In deze periode werden veel familiebedrijven opgekocht door multinationals die meestal de traditionele (beste) manier van port maken verruilden voor moderne vinificatie technieken. John Graham voelde dat er markt was voor een specialistische portproducent die zijn wijnen op de traditionele manier zou maken. Gewoon omdat dit de beste manier is om port te maken. Hoewel ieder type portwijn van Churchills zijn eigen karakter heeft, kan men van Churchills port over het algemeen zeggen dat ze klassiek en verfijnd van smaak zijn met veel fruit en uitblinken in stijl en elegantie.

Leonie proeft: ‘Een aangename, zoete smaak die lang blijft hangen en zó lekker combineert met oude kaas.’
  1. Warre’s Otima 20

Deze wijn is 20 jaar op hout gerijpt en daardoor zijn de aroma’s zeer ontwikkeld. Je ruikt gedroogde vijgen en pas geroosterde nootjes. Ook iets koeler serveren, het liefst bij een zoet dessert zoals crème brûlée. Het huis Warre’s bestaat al sinds 1670 en wordt geleid door de familie Symington. De Symingtons wonen en werken al eeuwen in de Douro en bezitten diverse porthuizen. Elk huis heeft zijn eigen wijngaarden, unieke verhaal en vooral ook die eigen stijl. De Otima is een wijn om rustig voor te gaan zitten, aan het einde van de dag of ‘s avonds laat, met of zonder kaas er bij. Echt genieten.

Leonie proeft: ‘Wow, lekker zoet! Ook een heerlijke dessertwijn.’
  1. Churchill’s LBV 2011

Deze wijn is een zwaargewicht, na ruim 4 jaar houtrijping proef je duidelijk de invloed van een prettig vanillearoma. Een intense, diep paarsrode wijn met aroma’s van donker fruit en pure chocolade. Doordat de wijn zo intens is kan er ook iets krachtiger eten bij, denk wel aan het zoete karakter; bij pittige kazen bijvoorbeeld, komt deze port goed tot zijn recht.

Inmiddels beschouwen kenners deze Churchill tot de klassiekers. De Late Bottled Vintage (ongeveer 4 jaar na de oogst gebotteld) is een donkere, geconcentreerde rode port die direct gedronken kan worden maar ook nog verder kan rijpen. De wijn is niet gefilterd. Er kan dus bij rijping wat droesem ontstaan. Decanteer desgewenst voor het schenken

Leonie proeft: ‘Karamel, toffee en een aangenaam zuurtje. Dit is mijn favoriet!’
  1. Quevedo Special Reserve Tawny

Vorig jaar was ik op uitnodiging van de charmante Oscar Quevedo, eigenaar van het gelijknamige porthuis, in zijn porthemel in de Douro. Ik proefde de ene na de andere waanzinnige port en maakte na het ontdekken van de schoonheid van de streek nog een duik in de Douro.

Ook leerde hij mij het recept voor Hot Port. Een heerlijk verwarmend drankje om bij op te warmen tijdens de koude december maand. Je maakt Hot Port met 10 cl. heet water, 10 cl. Quevedo, een lepeltje honing, en een schijfje citroen met drie kruidnagels. Je krijgt dan een kruidige, frisse, niet al te zoete drank. Ik mengde port en water in een steelpannetje en goot de warme (niet laten koken!) mix vervolgens op de citroen, kruidnagels en honing.

Leonie proeft: ‘Kruidig, warm, iets minder zoet dan verwacht, maar zó verleidelijk!’
Deel dit artikel
Share on facebook
Share on pinterest
Share on whatsapp
Share on email
Share on facebook
Share on pinterest
Share on whatsapp
Share on email
En lees verder
  • NIEUW! ONTDEK DE TAKE AWAY WANDELINGEN

    DE BESTE CHEFS MAKEN SPECIAAL VOOR JOU HET LEKKERSTE STREETFOOD

    souvlaki

    Ook zin om lekker naar buiten te gaan? Doe mee met onze culinaire stadswandelingen. Tickets zijn zeer beperkt beschikbaar boek dus snel jouw culinaire Take Away Wandeling. 

    LEER ALLES OVER WIJN EN SPIJS COMBINEREN

    100% ONLINE EN IN JE EIGEN TEMPO

    Begin direct. De cursussen van de WijnSpijs Academy zijn allemaal online. Je kijkt waar en wanneer je wilt. We brengen de wijnen bij je thuis. 

    Meer dan 1000 cursisten gingen je voor.

    TEST JE WIJNKENNIS:

    Ben jij een winenoob of een supersomm? Je ontdekt het hier

  • - flessenpost en meer

    Schrijf je hier in

    - 1001 recepten voor elke dag

    Wat eten we vandaag?

    - drop a line, get in touch

    PRAAT JE MEE?