Groentje in Portugal – Van Broodmand Naar Zevende (Wijn) Hemel

WijnSpijs
WijnSpijs

Ik vertrek deze week naar de Alentejo, een provincie in Portugal, net boven de Algarve. De regio staat bekend om zijn gastvrijheid, lekker eten en uitstekende wijnen. Ikzelf ben een groentje in Portugal, dus mijn doel is om zoveel mogelijk te weten te komen over het lokale eten en de lokale wijnen.

Dag 1 – De kennismaking

Vanaf Schiphol is het slechts 2,5 uur vliegen naar Lissabon. Na een korte kennismaking met het reisgezelschap op het vliegveld van Lissabon, vervolgen we samen de reis per bus. Lekker luxe, met airconditioning. Onderweg staar ik uit het raam en het valt me op dat het landschap een stuk minder ruig is dan ik had verwacht. Geen hoge bergen en rotspartijen, maar glooiende heuvels en uitgestrekte wijngaarden. Rond deze tijd van het jaar is het landschap nog erg groen. De 26 graden buiten is niet onaangenaam, in tegenstelling tot de 45 graden die het hier ‘s zomers kan zijn.

DSC_1810

Na een rit van drie uur, pauzeren we in een minuscuul dorpje. In een van de huisjes schuilt een klein restaurantje wat menig toerist zou willen ontdekken. Casa Mil­Homens doet zuiders aan. Simpel, niet te veel poespas. We mogen onze knorrende magen volproppen met al het goede uit de Alentejo. We nemen plaats op de gammele houten stoeltjes. De tafel wordt gevuld met Nisa-kaas, Pata Negra, knapperig brood, in knoflook gemarineerde champignons, olijven en de daarvan gemaakte olijfolie uit Marvão.

Lokale delicatesse

portugal-soep
Ik probeer aan tafel de held uit te hangen en bestel de Sarapatel-soep. Een authentiek gerecht dat bestaat uit ingewanden: hart, long, lever en nier. Verder is de soep opgevuld met tong, lamsbloed, tomaat en paprika. Terwijl ik alle twijfels in mijn hoofd probeer te tackelen, wordt de soep geserveerd. Mijn maag staat niet te springen om de in blokjes gesneden ingewanden naar binnen te werken. Ondanks de heerlijke geur van komijn, zorgt de ijzersmaak er na twee happen voor dat ik het voor gezien houd.
Op naar de volgende gang. Tegen vers fruit zegt natuurlijk niemand nee. Deze variant met noten, honing en olijfolie is ook nog eens verrassend lekker. Zoals de Portugezen zeggen: “First it feels weird, then it gets under your skin.” Na deze bijzondere lunch, blijkt dat plannen niet in Portugal is uitgevonden. Omdat we vlakbij het eeuwenoude dorpje Marvão zijn, besluit onze gids Ruben ons daarheen te brengen. Dit is mijn eerste kennismaking met een Portugees stadje en ik ben sprakeloos. Het dorp ligt op een granieten klif, waardoor het een weids uitzicht heeft. De nederzetting bestaat uit stralend witte huisjes die zijn omringd door oude stadsmuren. Het dorp lijkt uitgestorven, de deuren zijn dicht en er lopen nauwelijks mensen op straat. Toch schuilen er nog inwoners in het dorp. Overigens zijn zij niet de enige bewoners, want alle stenen zitten vol met Saint Pieters. Kleine insecten die volgens de Portugezen alleen verschijnen als er heet weer op komst is.
DSC_1321

Touriga Nacional & Verdelho

De eerste wijnproeverij van onze trip staat gepland in het wijnhuis Adega Mayor. Nadat we het erfgoed Marvão bewonderd hebben, voelt het volgende uitzicht een beetje vreemd aan. We passeren een koffiefabriek en daarna kijken we uit op een groot hagelwit blok met zeer strakke lijnen. Portugal’s bekendste architect Alvaro Siza Viera, is ingeschakeld door de oprichter van de bekende koffie Delta Cafés: Rui Nabeiro. Nabeiro had de droom om op het terrein van zijn koffiefabriek een wijnhuis te bouwen. Het resultaat mag er zijn: een modern gebouw dat opgaat in de heuvelachtige en uitgestrekte omgeving van de Alentejo.

De meest indrukwekkende creatie is het panoramische dakterras waar het ‘proeflokaal’ gerealiseerd is. De combinatie van water en gras op het dak, zorgt voor natuurlijke klimaatcontrole in de ruimte onder het dakterras, de zogenaamde ‘wijnkelder’. Op het dakterras maak ik kennis met de eerste Portugese druiven. We proeven de Verdelho Solista. Rijp tropisch fruit en frisse zuren komen in deze wijn duidelijk naar voren. Naast de witte Solista, maken we ook kennis met de rode Solista gemaakt van Touriga Nacional druiven. Zoals ik het mag geloven is dit de parel onder de Portugese druiven. Ik haal mijn hart op aan de geur van deze wijn. De geur van rijp rood fruit. Heel kruidig, maar toch zacht. De smaak doet er niet voor onder. Een elegante wijn met een overduidelijk bessen aroma. Perfect om de middag mee af te sluiten.
1463686672688

Zwaar tafelen

Begin van de avond arriveren we bij hotel Santa Luzia. Na het inchecken mogen we even bijkomen op het buitenterras bij het zwembad. Na een kwartiertje kletsen en genieten van de ondergaande zon, worden we naar binnen geleid. We belanden aan een grote, ronde tafel met wit tafellinnen. Het menu ligt klaar op de borden. Oef, weer vijf gangen, dat wordt een zware avond. Het restaurant staat bekend om de traditionele Portugese bereiding van Bacalhau: ‘Golden Cod’. Deze maaltijd wordt aan tafel bereid. Het gerecht is heerlijk, maar na twee happen voel ik mijn overvolle maag protesteren. De gastheer slaat teleurgesteld zijn ogen neer wanneer ik na mijn eerste portie een nee­-gebaar maak voor meer. Hoe vol ik ook zit, het volgende gerecht kan niemand weigeren: varkenswangetjes. Het vlees heeft langer dan acht uur gesudderd en smelt als boter in de mond.

Dag 2 – De kat van Elvas

Deze dag begint met een bezoek aan Elvas. Elvas ligt twaalf kilometer van de Spaanse grens. De stad kenmerkt zich door zijn stervormige ommuring. Elvas heeft voor de onafhankelijkheid van Portugal gezorgd en staat sinds 2012 op de Werelderfgoedlijst van UNESCO. We dwalen door kronkelende steegjes met een zee aan felgekleurde bloemen op weg naar de top van het dorp. Ook hier is de invloed van de Moren goed terug te zien. Witgekalkte huisjes met goudgele randen aan de grond tekenen het straatbeeld. Plotseling wordt onze gids Ruben aangevallen door een lokale kat. We vertrekken met grote spoed naar het ziekenhuis, want Ruben moet een tetanusprik krijgen.

Ongeveer anderhalf uur later komt Ruben met opgestroopte broek, hinkelend terug naar de bus. We zetten de reis voort naar het marmerstadje Estremoz. Daar bezoeken we de volgende wijnboerderij: Adega Villa Santa van de wijnproducent João Portugal Ramos, een van de belangrijkste wijnproducenten uit Portugal. Wegens tijdgebrek missen we een leuk experiment deze dag: Winemaker for a day. De drie druivensoorten Alicante Bouschet, Arargonez en Trin Cadeira stonden vol smart op ons te wachten om gemengd te worden. Met behulp van uitgebreide beschrijvingen van de druivensoorten kun je je eigen wijn maken door de verschillende wijnen te mengen. Na dit experiment krijgt je fles een eigen label en kun je het meesterwerk meenemen naar huis.

Vinho Verde

Helaas hadden we geen tijd om wijn te maken, maar gelukkig wel om wijn te proeven! Terwijl de eerste Vinho Verde geserveerd wordt, snoep ik alvast van de regionale lekkernijen zoals schapenkaas uit de oven en een groot bruin brood gevuld met kaas en bacon.

Klik hier voor Leonie’s column over Vinho Verde!

De zon schijnt fel op het dakterras en ik geniet van het uitzicht over de wijngaarden. Na deze heerlijkheden worden we naar binnen geleid en daar staat de eerste gang al op ons te wachten. De Portugese variant van boerenkool met een ‘lokaal worstje’: Alheira met daarop een kwartelei. Het lokale worstje bestaat uit gevogelte en brood, waardoor het iets meer structuur krijgt. Het worstje is bedacht door de Joodse Portugezen tijdens de inquisitie. Het worstje leek op varkensvlees en daardoor werden ze als Nieuwe ­Christenen aangezien.

Het hoofdgerecht bestaat uit Bacelhau. Portugal staat bekend om de honderden recepten die ze hebben voor de gedroogde kabeljauw. Het hoofdgerecht wordt begeleidt door een rode wijn, wat opvallend is in combinatie met vis. Even kijk ik verbaasd, maar de eigenaresse vertelt me dat ik het gewoon moet proeven en het dan wel snap. En dat deed ik ook.

Beste-chocoladetaart-ever

Tijdens de lunch is ons de lekkerste chocoladetaart van Portugal beloofd. Deze belofte zijn ze nagekomen, want deze smeuïge taart is inderdaad de lekkerste die ik ooit geproefd heb. De taart wordt, natuurlijk, begeleid door een Portugese rode port. Daarnaast maak ik kennis met een typisch Portugees nagerecht. Gekookt eigeel met suiker. In Portugal maakten nonnen gebruik van eiwitten voor het stijven van kleding. De eigelen bleven over en daarmee werd dit een bekend dessert voor de armen.

Experimentele wijn

Met tjokvolle magen slenteren we naar de bus om het volgende wijnhuis te bezoeken. Dit huis houdt zich bezig met experimenteren. We worden ontvangen door de jonge Anna in de voormalige basisschool van het dorpje. We mogen hier proeven en eten wat we maar willen want: ‘Wine means food and food means wine’. Ze schenkt ons eerst een glas water in. Althans, dat dacht ik. Dit blijkt de ‘Invisable Wine’ te zijn. Deze witte wijn is uitsluitend gemaakt van blauwe druiven en drinkt gevaarlijk makkelijk weg. Santé.

DSC_1456

Naast dit experiment met witte wijn, hebben ze ook geëxperimenteerd met rode wijn. In het linkerglas wordt de Conde d’Ervideira geschonken, die gerijpt is in een kelder. In het rechterglas wordt dezelfde wijn geschonken – alleen heeft deze acht maanden gerijpt én dat dertig meter onder water! Dat het dezelfde wijnen zijn, is bijna niet te geloven. De wijn die niet onder water heeft gelegen is droog, maar ook fruitig. De waterwijn smaakt alsof hij al jarenlang in een kelder heeft gerijpt. We sluiten de dag af op het dakterras met een heerlijke late harvest.

Dag 3 – Koffie & The Chapel Of Bones

Evora is de hoofdstad van de Alentejo en het historische centrum van de stad is opgenomen in de Werelderfgoedlijst van UNESCO. De invloeden van de Romeinen zijn hier duidelijk zichtbaar. Zodra we de stadsmuren binnenrijden, stuiten we op een vervallen Romeinse tempel. Na een vluchtig bezoek aan de kathedraal van Evora slenteren we door smalle straatjes, vol met kurkwinkeltjes. We maken een korte stop in een typische Portugese koffiezaak. De geur van koffie en verse gebakjes komt me tegemoet en even twijfel ik of ik in Italië of in Portugal ben. Na deze korte stop gaan we verder naar ‘the chapel of bones’. Een kapel gevuld met schedels en botten van mensen. Bovenaan de ingang staat de tekst ‘Nos ossos que aqui estamos pelos vossos esperamos’. Vrij vertaald betekent dat: ‘Wij botten, wachten hier op de uwe’.

DSC_1958

Na dit lugubere bezoek staat het volgende wijnhuis ons op te wachten. Quinta do Quetzal is gestart door de Nederlandse familie De Bruin uit Rotterdam. Het wijnhuis is opnieuw een verrassing en zowel traditie als innovatie staan hier centraal. De druiven groeien op de top van de heuvels en eindigen in de wijnkelder. Zonder hulp van machines, maar puur door de zwaartekracht. Zodra de wijn in de eikenhouten vaten in de kelder terecht is gekomen, mag het genieten van een stukje klassieke muziek. De grond bestaat hier voornamelijk uit de minerale steen ‘schist‘, wat samen met de Atlantische wind zorgt voor frisse, minerale wijnen.

Tempranillo = Aragonez

We beginnen de wijnproeverij in het restaurant. Het hoogstandje vandaag is de Quinta do Quetzal. Deze gastronomische rode kwaliteitswijn heeft een houtachtige smaak. Zwart fruit kenmerkt de smaak van deze wijn. De wijn is gemaakt van de Temperanillo druif, in Alentejo noemen ze deze druif Aragonez. De druif heeft een dikke schil, wat hem tegen zonverbranding beschermt.

Na de wijnproeverij worden we uitgenodigd aan tafel. De tafel is gevuld met regionale, seizoensgebonden lekkernijen zoals Portugees brood, olijfolie, verschillende kazen, een bitterbal van het lokale worstje: Alheira, en daarbij heerlijke gegrilde paprika met knoflook en koriander. Deze delicatessen worden gevolgd door een gazpacho en we hebben het geluk weer te worden verwend met varkenswangetjes.

Diep in de wijngaarden van de gemeente Vidigueira staat een Portugees landhuis waar wij onze laatste nacht mogen doorbrengen. Een perfecte afsluiter van mijn Portugese ervaring. We mogen eerst even een uur bijkomen op de kamers, waarna we gezamenlijk genieten van een glas wijn in een felgekleurde hangmat op de veranda. De stilte op deze plek is oorverdovend. Het enige wat deze rust verstoort, is het geluid van voetstappen op grind. Het uitzicht op de plek is formidabel. Onder het genot van het laatste avondmaal in Portugal spreken we de afgelopen dagen door en komen we allemaal tot de conclusie dat we een stukje Portugal gezien hebben dat we niet snel zullen vergeten.

‘When you open a bottle of wine, you open a bottle of stories.’

Dit wijnverslag is geschreven door Sharmaine Berkelaar. Haar eerste kennismaking met wijn begon op de Hotelschool in Brugge. En wel om negen uur ‘s ochtends op de maandagochtend. Inmiddels drinkt ze haar wijn liever in de zon en om vier uur op een vrijdagmiddag.
Deel dit artikel
Share on facebook
Share on pinterest
Share on whatsapp
Share on email
Share on facebook
Share on pinterest
Share on whatsapp
Share on email
En lees verder
  • NIEUW! ONTDEK DE TAKE AWAY WANDELINGEN

    DE BESTE CHEFS MAKEN SPECIAAL VOOR JOU HET LEKKERSTE STREETFOOD

    souvlaki

    Ook zin om lekker naar buiten te gaan? Doe mee met onze culinaire stadswandelingen. Tickets zijn zeer beperkt beschikbaar boek dus snel jouw culinaire Take Away Wandeling. 

    LEER ALLES OVER WIJN EN SPIJS COMBINEREN

    100% ONLINE EN IN JE EIGEN TEMPO

    Begin direct. De cursussen van de WijnSpijs Academy zijn allemaal online. Je kijkt waar en wanneer je wilt. We brengen de wijnen bij je thuis. 

    Meer dan 1000 cursisten gingen je voor.

    TEST JE WIJNKENNIS:

    Ben jij een winenoob of een supersomm? Je ontdekt het hier

  • - flessenpost en meer

    Schrijf je hier in

    - 1001 recepten voor elke dag

    Wat eten we vandaag?

    - drop a line, get in touch

    PRAAT JE MEE?